LANA-project: Een netwerkaanpak voor de preventie en aanpak van eenzaamheid

Eenzaamheid is een groeiend volksgezondheidsprobleem dat meer aandacht vraagt in onderzoek en beleid. Hoewel eenzaamheid ontstaat door de wisselwerking tussen mensen en hun sociale en fysieke omgeving, wordt deze systeembenadering nog weinig toegepast in de publieke gezondheidszorg.

Bestaande meetinstrumenten brengen sociale relaties en omgevingsfactoren onvoldoende in kaart. Daarnaast is er nog veel onbekend over welke sociale en fysieke kenmerken eenzaamheid beïnvloeden en hoe eenzaamheid samenhangt met andere gezondheidsfactoren.

Het LANA-project wil deze kennis vergroten met behulp van netwerkanalyse, een methode die zich richt op relaties en interacties binnen systemen. Een interdisciplinair team onderzoekt twee vormen van netwerkanalyse en ontwikkelt een nieuw raamwerk voor de aanpak van eenzaamheid. Daarmee wil het project de mogelijkheden voor onderzoek, monitoring en preventie van eenzaamheid verbeteren.

We brengen gegevens uit grote bevolkingsonderzoeken samen om:

1. Te onderzoeken hoe sociale en fysieke omgevingen samen bijdragen aan het ontstaan van eenzaamheid [WP1].
2. In kaart te brengen hoe de hoeveelheid, functie en kwaliteit van sociale contacten eenzaamheid beïnvloeden [WP1].
3. Te analyseren hoe verschillende aspecten van eenzaamheid samenhangen met elkaar en met andere gezondheidsfactoren [WP2].

Op basis van deze kennis en input van experts:

4. Ontwikkelen we een nieuw raamwerk voor eenzaamheid dat rekening houdt met de wisselwerking tussen mensen en hun omgeving. Dit raamwerk bevat richtlijnen en praktische analysetools voor onderzoek, monitoring en preventie [WP3].

Een divers team van onderzoekers en professionals uit de publieke gezondheidszorg gebruikt netwerkanalyse om beter te begrijpen hoe eenzaamheid ontstaat en in stand blijft. Het project ontwikkelt innovatieve kennis en praktische hulpmiddelen voor onderzoek, monitoring en preventie, met als doel de aanpak van eenzaamheid te versterken.

Onderzoekers binnen het project: Lynn Theunissen (promovendus), Karoline Huth (postdoc), & Nicole Dukers (projectleider)

Overige teamleden: Rik Crutzen (Gezondheidsbevordering, Maastricht University). Hans Bosma en Anne-Marie Koster (Sociale Geneeskunde, Maastricht University), Lisanne Steijvers en Eveline Linssen (GGD Zuid-Limburg), & Denny Borsboom en Jonas Haslbeck (Universiteit van Amsterdam, Programmateam Psychological Methods)

Gefinancierd door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO), projectnummer 406.23.SW.021. https://www.nwo.nl/en/projects/40623sw021

Gestart in 2025 (lopend)